Blog

Rekenen, lezen, taal en meer
Kan je het je nog herinneren hoe het was om te luisteren naar iemand die goed voorleest? Zo’n stem die je meetrekt het verhaal in? Die spannende stukken nog spannender maakt en grappige nog grappiger? Dat is het ultieme vloeiend lezen. Wat wordt bedoeld met vloeiend lezen? Aan mijn leerlingen leg ik het altijd uit als lezen alsof je een boek aan het voorlezen bent. Het moet prettig zijn om naar te luisteren en goed te volgen. Het gaat dus om meer dan alleen het vlot kunnen lezen van woorden. Van belang zijn: Je voorleesstem Gebruik maken van leestekens De juiste snelheid Belangrijke woorden benadrukken (bv. iets harder of juist zachter uitspreken) Gevoel in je stem Een spreekstem bij het lezen van dialogen Let maar eens op; als je naar iemand luistert die goed voorleest, herken je al deze dingen. Samenhang met begrip Waarom aandacht voor vloeiend lezen, het gaat er toch om dat ze zonder fouten leren lezen? Luister zelf maar eens naar een monotoon voorgelezen stuk, zonder enige aandacht voor leestekens. Grote kans dat je nauwelijks begrijpt wat er nou precies gezegd is. Dat is nou net het probleem. Zonder vloeiend lezen worden de woorden brei van klanken (in je hoofd of hardop); het begrip van wat je leest dreigt verloren te gaan. Leestekens verdelen een tekst in stukken die bij elkaar horen. De juiste snelheid zorgt er voor dat je de tijd hebt om te begrijpen wat je leest. Je hebt tijd nodig om na te denken over wat je leest. Hoe moet je anders weten welke woorden je moet benadrukken en wat het gevoel is dat hoort bij het stuk dat je leest? Aandacht voor vloeiend lezen is dus automatisch aandacht voor begrip van wat je leest. Zwakke lezers Is dat niet veel te moeilijk voor zwakke lezers? Natuurlijk is het voor een zwakke lezer moeilijker om vloeiend te lezen. Er is nog veel energie nodig voor het goed lezen van de woorden. Toch is het niet onmogelijk. Ik besteed altijd aandacht aan hoe lezen klinkt. Dan lees ik een stukje heel snel voor, op een toon of zonder op punten en komma’s te letten en daarna een stukje gewoon. Leerlingen zijn het dan met me eens dat een gewoon voorgelezen tekst veel fijner is om naar te luisteren. Helemaal vloeiend klinkt het misschien nog niet, maar ook zwakke lezers kunnen al rekening houden met leestekens en de betekenis van een zin. Dus even stoppen aan het eind van een zin en bijvoorbeeld een stukje fluisteren na hij fluistert, of een vraag ook als vraag laten klinken. Te veel nadruk op snel Op school wordt er vaak veel nadruk gelegd op snel lezen. Te veel vind ik zelf. Sommige zwakke lezers zijn zo bezig met zo snel mogelijk lezen, dat ze nauwelijks aandacht meer hebben voor wat ze lezen. Leesfouten merken ze niet op, met leestekens houden ze geen rekening en als een woord lastig is, gokken ze liever dan dat ze even afremmen om het woord te ontcijferen. Ik herinner leerlingen er aan dat lezen geen wedstrijd is en dat het belangrijk is om tijdens het lezen op te letten dat je nog begrijpt wat je leest. Even stoppen bij punten en komma’s in de tekst geeft je hersenen de tijd om na te denken over wat je net gelezen hebt, zo dat je het ook kan begrijpen. Je ‘luistert’ naar jezelf en als de tekst niet logisch meer klinkt, ga je even een stukje terug om te kijken of je misschien een foutje gemaakt hebt met lezen. Oefenen Ik besteed altijd wel aandacht aan hoe het lezen klinkt en aan begrijpen wat je leest. Maar als ik extra aandacht wil besteden aan vloeiend lezen gebruik ik de volgende manieren: Een stuk tekst lezen van een iets makkelijker niveau zodat het ontcijferen van de woorden minder moeite kost. Er is dan meer energie om te besteden aan het mooi laten klinken van wat je leest. Een stuk tekst eerst zelf voorlezen. De kinderen weten dan al wat ze gaan lezen en hebben daardoor minder moeite om de tekst zelf te lezen. Ook hebben ze net gehoord hoe ik het voorlas, onbewust kopiëren ze dat vaak. Om en om een zin lezen. De kinderen horen steeds hoe ik voorlees en kunnen dat nadoen. Ook hebben ze de tijd om als ik mijn zin voorlees, even vooruit te kijken naar hun volgende zin. Sleutel tot begrip Door aandacht voor leestekens en een rustig leestempo, heb je de tijd om na te denken over wat je leest. Om de juiste woorden te kunnen benadrukken en met gevoel te lezen, moet je wel aandacht besteden aan begrijpen wat je leest. Dit zorgt er weer voor dat je ‘luistert’ naar wat je leest en leestfouten opmerkt, zodat je even terug kunt gaan om te kijken wat er dan wel stond. Als je op deze manier leest, is de kans een stuk groter dat je aan het eind van het lezen van een stukje tekst ook begrepen hebt wat er staat, of je nou hard op- of stilleest.

Vloeiend lezen – de sleutel tot begrijpen wat je leest

Kan je het je nog herinneren hoe het was om te luisteren naar iemand die goed voorleest? Zo’n stem die je meetrekt het verhaal in? Die spannende stukken nog spannender maakt en grappige nog grappiger? Dat is het ultieme vloeiend lezen.

Wat wordt bedoeld met vloeiend lezen?

Aan mijn leerlingen leg ik het altijd uit als lezen alsof je een boek aan het voorlezen bent. Het moet prettig zijn om naar te luisteren en goed te volgen.
Het gaat dus om meer dan alleen het vlot kunnen lezen van woorden. Van belang zijn:

Lees meer

Zwakke lezers en leesplezier: hoe zorg ik dat mijn kind blijft lezen?

Zwakke lezers en leesplezier: hoe zorg je dat je kind blijft lezen?

Beter lezen leer je vooral door het veel te doen. Dat maakt het voor zwakke lezers is het alleen nog maar belangrijker om leeskilometers te maken. Maar hoe houd je een zwakke lezer aan het lezen?

Luister naar je kind

Het ligt voor de hand, maar is daarom niet minder belangrijk. Je kind heeft een eigen smaak en die kan heel anders zijn dan die van jou.

Lees meer

Werken aan woordenschat: woorden kiezen om mee aan de slag te gaan.

Werken aan woordenschat: woorden kiezen om mee aan de slag te gaan

In dit derde deel uit een serie van drie over woordenschat, vertel ik wat belangrijk is bij kiezen van woorden om aan te leren. Lees ook deel een: wat is woordenschat en deel twee: hoe leer je nieuwe woorden?

Het aantal woorden in de Nederlands taal is ongelooflijk groot. Hoe selecteer je dan woorden om mee aan de slag te gaan?

Drie typen woorden

Een hulpmiddel bij het kiezen van woorden is het drielagenmodel van Beck & McKeown. In het model woorden onderscheid gemaakt tussen basiswoorden, algemene woorden en specifieke woorden.

Lees meer

Je woordenschat vergroten: hoe leer je nieuwe woorden?

In dit tweede deel uit een serie van drie over woordenschat, vertel ik hoe je nieuwe woorden leert. Lees ook deel een: wat is woordenschat en deel drie: woorden kiezen om mee aan de slag te gaan.

Nieuwe woorden leren is een natuurlijk proces, je begint er als baby al mee. Nog voor je begint te praten, leer je al woorden begrijpen. Pas daarna leer je spreken, je leert de woorden zelf te gebruiken. Nieuwe woorden leren is dus niets bijzonders.

Een geleidelijk proces

Het leren kennen van een nieuw woord is een geleidelijk proces. Je kennis van een woord verschuift langzaam van nog nooit van gehoord, naar brede woordkennis.

Lees meer

Wat is woordenschat en waarom is een grote woordenschat zo belangrijk?

In dit eerste deel uit een serie van drie over woordenschat, vertel ik wat woordenschat is en waarom een grote woordenschat zo belangrijk is. Lees ook deel twee: hoe leer je nieuwe woorden en deel drie: woorden kiezen om mee aan de slag te gaan.

Je woordenschat bestaat uit de woorden die jij kent. Hoe groter je woordenschat, hoe beter je een taal beheerst en hoe beter je kunt communiceren.

Meer dan definties

Je woordenschat bestaat uit alle kennis die je hebt over de woorden die je kent. Dat is veel meer dan een rijtje definities.

Lees meer